Nawet 32 proc. dzieci w wieku 3-7 lat ma smartfona. Według deklaracji rodziców niemal wszystkie przedszkolaki codziennie korzystają też z ekranów. Najmłodsi funkcjonują w świecie technologii, choć nie zawsze są przygotowani do świadomego korzystania z niej – wskazuje raport Fundacji Banku Millennium.
Jak wynika z badania przeprowadzonego przez pracownię Ibris na zlecenie Fundacji Banku Millennium, technologia stała się codziennością najmłodszych. 32 proc. dzieci w wieku 3-7 lat posiada smartfon, a 26 proc. tablet. Tylko 1 na 3 przedszkolaków. nie ma własnego urządzenia. Jednocześnie większość rodziców uważa, że pierwszy sprzęt dziecko powinno otrzymać dopiero w szkole podstawowej (37 proc. wskazuje klasy 1-3, a 38 proc. klasy 4-8). Jedynie 12 proc. dopuszcza taką możliwość w wieku przedszkolnym.
Cyfrowy start coraz wcześniej
Kontakt z ekranami jest niemal powszechny – 96 proc. dzieci w wieku 3-7 lat korzysta z urządzeń elektronicznych. Najczęściej spędzają przed nimi 1-2 godziny dziennie (41 proc.), a w przypadku 25 proc. nawet 3-4 godziny. Czas ten rośnie wraz z wiekiem: wśród 6- i 7-latków aż 45 proc. dzieci poświęca ekranom 1-2 godziny dziennie. Różnice widać też po stronie dorosłych. Rodzice w wieku 30–39 lat oraz osoby z wyższym wykształceniem częściej wprowadzają ograniczenia.
– Z perspektywy rozwoju dziecka wiek przedszkolny jest czasem intensywnego uczenia się poprzez doświadczenie, relacje i działanie, a nie bierną konsumpcję treści. Nadmierny kontakt z ekranami może ograniczać rozwój umiejętności takich jak koncentracja, cierpliwość, odraczanie gratyfikacji czy rozumienie konsekwencji wyborów – wskazuje Agata Battek, prezeska fundacji VERBA. Ekspertka zwraca też uwagę, że wysoka sprawność w obsłudze urządzeń nie zawsze oznacza realną samodzielność: – Wysoki czas ekranowy współwystępuje przy tym z deklarowaną przez rodziców dużą samodzielnością dzieci. W praktyce oznacza to często, że dziecko sprawnie obsługuje urządzenia cyfrowe, ale rzadziej ćwiczy realne decyzje i odpowiedzialność w świecie offline.
Rodzice działają intuicyjnie
Rodzice są aktywni, ale głównie w sposób nieformalny. 70 proc. deklaruje, że będzie rozmawiać z dzieckiem o finansach, oszczędzaniu czy przedsiębiorczości. Znacznie rzadziej sięgają po konkretne narzędzia: 44 proc. planuje korzystać z materiałów online, 44 proc. chce zapisać dziecko na zajęcia finansowe. To wzrost w porównaniu do 2020 roku (z 31 proc.), nadal jednak dominuje model oparty na rozmowie i codziennych sytuacjach.
– Rodzice czują odpowiedzialność za edukację finansową dzieci, ale często brakuje im odpowiednich narzędzi i wsparcia. W efekcie edukacja w wielu rodzinach nadal opiera się głównie na intuicji. Tymczasem technologia stała się dla dzieci naturalnym środowiskiem funkcjonowania, dlatego kluczowe jest świadome towarzyszenie im w świecie cyfrowym. To oznacza nie tylko kontrolę czasu ekranowego, ale przede wszystkim rozmowę i wspólne doświadczanie. Bez tego dziecko może sprawnie korzystać z technologii, ale nie rozumieć, co się za nią kryje – podkreśla Iwona Jarzębska, Prezeska Fundacji Banku Millennium.
Największe wyzwanie: nadążyć za dzieckiem
Choć technologia odgrywa coraz większą rolę w życiu dzieci, to kluczowe pozostają umiejętności, które pozwalają z niej świadomie korzystać. To przede wszystkim planowanie i podejmowanie decyzji, zarządzanie pieniędzmi, rozumienie konsekwencji, ale też kompetencje miękkie – jak samokontrola czy krytyczne myślenie.
Dostęp do technologii jest powszechny, ale wsparcie w rozumieniu jej konsekwencji – wciąż ograniczone. Dziś ekran pojawia się wcześniej niż pierwsze kieszonkowe. Dlatego wyzwaniem nie jest już to, czy dzieci korzystają z urządzeń, ale czy uczą się robić to świadomie.
Jak wskazuje Agata Battek: – Pamiętajmy, że najważniejszym „narzędziem edukacyjnym” w wieku przedszkolnym nadal pozostaje dorosły, a nie technologia. Zamiast chronić dzieci przed tematem pieniędzy rodzice powinni świadomie nazywać i tłumaczyć decyzje finansowe, aby przekazywać korzystne wzorce i nawyki.