Większa ostrożność, alternatywne formy wyrazu i wyraźny sprzeciw wobec traktowania dzieci jako contentu – polskie rodzicielstwo w sieci przechodzi zmianę. Jak wynika z najnowszego badania „Macierzyństwo w cieniu algorytmu”, era bezrefleksyjnego sharentingu powoli staje się bardziej świadoma. Współczesna matka staje się krytycznym odbiorcą, dla którego ochrona godności dziecka jest ważniejsza niż najbardziej fotogeniczny kadr.
Świadomy odwrót od cyfrowej ekspozycji
Jak wynika z badanie serwisu Prezentmarzeń, przez lata media społecznościowe były zalewane falami zdjęć USG, pierwszych kąpieli i codziennych postępów maluchów. Dziś, zaledwie 21% polskich matek przyznaje, że publikuje wizerunek swojego dziecka bez żadnych ograniczeń. Pozostała większość szuka sposobów na ochronę prywatności swoich pociech, co świadczy o wzroście cyfrowej świadomości.
Dominującą postawą staje się poszukiwanie alternatywnych i bezpiecznych form komunikacji. Blisko co trzecia respondentka (32%) decyduje się na publikację zdjęć, na których twarz dziecka pozostaje zasłonięta lub niewidoczna. Z kolei 26% wybiera komunikację czysto symboliczną, pokazując zamiast sylwetki dziecka jego wytwory – np. laurki czy kwiaty. Co piąta kobieta (21%) idzie jeszcze krok dalej, całkowicie rezygnując z publikowania jakichkolwiek treści związanych z dziećmi w dniu swojego święta.
Estetyka przegrywa z etyką
Najbardziej uderzającym wnioskiem z badania jest jednak zmiana w ocenie moralnej samego zjawiska. Przestaje to być kwestia mody, a staje się tematem debaty o prawach człowieka. Aż 39% matek wprost ocenia, że publikowanie wizerunku dziecka dla celów estetycznych (w celu budowania spójnego, ładnego profilu) bezpośrednio narusza jego prawo do prywatności. Tylko 24% badanych nie widzi w tym problemu, a duża grupa wciąż się waha (37% odpowiedzi „trudno powiedzieć”). To jasny sygnał, że znajdujemy się w punkcie zwrotnym – moment, w którym lajki i wizualna atrakcyjność profilu wystarczały jako uzasadnienie dla upubliczniania życia prywatnego dzieci, odchodzi w przeszłość.
– Jako społeczeństwo zaczynamy rozumieć, że dziecko to autonomiczny podmiot, a nie własność rodzica czy rekwizyt marketingowy. Współczesne matki dostrzegają długofalowe konsekwencje zostawiania cyfrowego śladu. Prawo dziecka do cyfrowego niebytu i decydowania o własnym wizerunku w przyszłości staje się dla nich priorytetem, który bezwzględnie wygrywa z presją idealnego kadru. – mówi Wiktoria Pieńkosz z serwisu Prezentmarzeń
Cyfrowy dystans i zmęczenie fikcją
Rewolucja w podejściu do prywatności dzieci zbiega się w czasie z ogólnym kryzysem zaufania do idealnego świata z ekranów smartfonów. Aż 69% kobiet uważa, że obrazy macierzyństwa w sieci kreują nierealistyczny, opresyjny wzorzec, a dla co czwartej z nich (26%) przeglądanie perfekcyjnych profili innych rodzin skutkuje silnym spadkiem samooceny.
W efekcie matki nie tylko chronią dzieci, ale też same szukają autentyczności online (58% popiera trend pokazywania cieni macierzyństwa, choć 21% czujnie tropi w tym tzw. estetyzację chaosu. Co więcej, ponad połowa respondentek (54%) deklaruje, że fotogeniczność prezentów czy przeżyć nie ma dla nich żadnego znaczenia, odrzucając dyktaturę Instagramability na rzecz intymnego, realnego doświadczenia.
Co to oznacza dla marek i twórców internetowych?
Wyniki badania „Macierzyństwo w cieniu algorytmu” to ostrzeżenie dla całego rynku reklamowego i influencer marketingu. Marki, które opierają swoją komunikację na pokazywaniu idealnych, instagramowych rodzin lub angażują dzieci do komercyjnych kampanii bez głębszej refleksji etycznej, muszą liczyć się z rosnącym oporem i krytyką ze strony konsumentek. Współczesna matka to odbiorca świadomy, zmęczony presją doskonałości, który ponad piękne filtry stawia bezpieczeństwo i godność swojej rodziny.