Rosnące koszty życia nie złamały nawyku oszczędzania Polaków. Piąta edycja badania Banku Millennium „Finanse Polaków 2026” pokazuje jednak, że coraz trudniej jest nam budować finansową poduszkę bezpieczeństwa. Jednocześnie pozostajemy ostrożni w inwestowaniu, korzystamy z cyfrowych usług bankowych i doceniamy ich bezpieczeństwo oraz coraz śmielej oswajamy sztuczną inteligencję.
Piąta edycja badania Banku Millennium „Finanse Polaków 2026” pokazuje społeczeństwo, które w czasach niepewności szuka stabilności, kontroli i praktycznych rozwiązań. Choć od kilku lat Polacy funkcjonują w warunkach podwyższonej niepewności gospodarczej, wysoka skłonność do oszczędzania pozostaje jednym z najbardziej trwałych trendów. Obecnie 76 procent badanych deklaruje, że oszczędza pieniądze, a tyle samo stara się unikać zadłużania. Nie oznacza to jednak poprawy poczucia dobrobytu.
– Nasze badanie pokazuje, że mimo pogorszenia nastrojów finansowych Polacy nie rezygnują z oszczędzania. W obliczu niepewności szukają przede wszystkim bezpieczeństwa i praktycznych sposobów na zwiększenie kontroli nad codziennymi wydatkami. Są otwarci na korzystanie z nowych technologii finansowych, ale jednocześnie nie chcą rezygnować z kontaktu z człowiekiem. Przyszłość usług finansowych widzą w równowadze między cyfrową wygodą a zaufaniem do ekspertów. – podkreśla Katarzyna Dobosz, starsza ekspertka ds. badań i projektowania CX w Banku Millennium.
Polacy chcą budować bezpieczeństwo finansowe, ale coraz trudniej im przeznaczać na ten cel odpowiednie środki. Wyniki badania wskazują rosnącą presję kosztów utrzymania na finanse gospodarstw domowych. Jedynie 25 procent respondentów ocenia swoją sytuację materialną jako dobrą, podczas gdy rok wcześniej było to 30 procent. Jednocześnie aż 68 procent Polaków deklaruje, że ich dochody w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie uległy zmianie. W praktyce oznacza to, że wielu gospodarstwom domowym coraz trudniej nadążać za wzrostem kosztów utrzymania.
Najbardziej odczuwalne okazały się podwyżki cen paliw, energii elektrycznej, żywności oraz kosztów związanych z mieszkaniem. To właśnie wydatki, których nie sposób łatwo ograniczyć, są dziś głównym źródłem presji na domowe budżety.
Konsekwencje widać w sposobie gromadzenia oszczędności. Coraz więcej osób odkłada niewielkie kwoty, a 32 procent oszczędzających przeznacza na ten cel mniej niż 5 procent miesięcznych dochodów. Równocześnie aż 28 procent wyniósł odsetek osób, których oszczędności od początku roku zmalały. Najczęściej było to efektem nieplanowanych wydatków, sfinansowania celu, na który konkretnie były przeznaczone oszczędności lub konieczności wykorzystania środków na bieżące potrzeby.
Co szczególnie interesujące, Polacy reagują przede wszystkim poprzez drobne, codzienne działania. Szukanie promocji, oddawanie opakowań w ramach systemu kaucyjnego czy ograniczanie zużycia domowych mediów to dziś najpopularniejsze strategie oszczędzania. Badanie pokazuje, że w wielu przypadkach motywacja ekonomiczna skutecznie łączy się z postawami proekologicznymi.
Bezpieczeństwo pozostaje fundamentem decyzji inwestycyjnych
Drugim silnym trendem widocznym w badaniu jest konsekwentnie ostrożne podejście Polaków do inwestowania. Mimo rosnącej popularności inwestycji, społeczeństwo nadal podchodzi do nich z dużą rezerwą.
Ponad połowa respondentów uważa, że inwestowanie wymaga specjalistycznej wiedzy, a jedynie 11 procent dobrze ocenia własne kompetencje w tym zakresie. Nieprzypadkowo inwestycje nadal postrzegane są przede wszystkim jako sposób ochrony zgromadzonych środków, a nie narzędzie do agresywnego pomnażania majątku.
Najważniejszymi motywacjami do inwestowania są dziś zabezpieczenie przyszłości oraz ochrona pieniędzy przed inflacją. Chęć osiągania wysokich zysków znajduje się dopiero na dalszym planie. Potwierdzają to również deklaracje dotyczące poziomu ryzyka. Ponad połowa Polaków przyznaje, że przy lokowaniu środków bardziej zależy im na bezpieczeństwie niż na maksymalizacji stopy zwrotu, a jedynie niewielka grupa jest gotowa zaakceptować większe ryzyko w zamian za potencjalnie wyższy zysk.
Jednocześnie inwestowanie staje się w dużej mierze cyfrowe. Aktywni inwestorzy najczęściej korzystają z rozwiązań oferowanych przez banki w kanałach internetowych. Bank jest miejscem inwestowania dla ponad 80 procent inwestorów, co pokazuje, że zaufanie do instytucji finansowych pozostaje bardzo wysokie.
Choć coraz lepiej Polacy oceniają swoje umiejętności zarządzania finansami, wyniki badania wskazują również na istotną potrzebę edukacji finansowej. Polacy chcą lepiej zarządzać swoimi pieniędzmi, ale wciąż poszukują wiedzy i wsparcia, zwłaszcza w obszarze inwestycji oraz budowania długoterminowego bezpieczeństwa finansowego. 48 procent chciałoby lepiej zarządzać finansami, 42 procent ocenia swoje umiejętności finansowe jako przeciętne, 20 procent twierdzi, że nie ma braków kompetencyjnych.
Cyfrowe finanse coraz bardziej powszechne, sztuczna inteligencja budzi jednocześnie obawy i nadzieje
Trzecim ważnym wnioskiem z badania jest ugruntowane poczucie bezpieczeństwa w bankowości cyfrowej. Polacy coraz pewniej logują się do bankowości internetowej i mobilnej, a banki pozostają instytucjami cieszącymi się najwyższym poziomem zaufania w zakresie bezpieczeństwa pieniędzy.
Jednocześnie badanie pokazuje szybkie oswajanie sztucznej inteligencji. Już 60 proc. respondentów deklaruje korzystanie z narzędzi AI, najczęściej do wyszukiwania informacji, zdobywania wiedzy oraz jako wsparcie w pracy. Coraz więcej osób widzi także potencjalne korzyści tej technologii dla edukacji, i poprawy jakości życia.
Nie oznacza to jednak bezwarunkowej akceptacji. Polacy pozostają pragmatyczni. W najważniejszych obszarach związanych z finansami, oszczędnościami czy kredytami 2 na 5 respondentów oczekuje połączenia nowoczesnych technologii z możliwością kontaktu z człowiekiem, a połowa wyklucza w ogóle korzystanie z AI w tych tematach. Klienci są gotowi korzystać ze wsparcia AI, ale nadal chcą zachować kontrolę nad decyzjami dotyczącymi ich pieniędzy.
Obraz Polaka 2026: ostrożny, świadomy i coraz bardziej „smart”
Wyniki tegorocznego badania pokazują, że Polacy wobec wymagającego otoczenia ekonomicznego chcieliby odzyskać poczucie kontroli nad finansami. Rosnąca presja kosztów życia skłania ich do większej dyscypliny finansowej, ale nie zniechęca do oszczędzania.
Jednocześnie wyraźnie rośnie znaczenie technologii, które pomagają lepiej zarządzać codziennymi finansami. Polacy pozostają ostrożni, ale są coraz bardziej świadomymi użytkownikami usług finansowych, inwestycyjnych i cyfrowych. To właśnie połączenie pragmatyzmu, potrzeby bezpieczeństwa oraz otwartości na nowe rozwiązania najlepiej opisuje obraz finansów Polaków w 2026 roku.