Zdecydowana większość polskich firm usługowych (71%) już zakończyła pierwsze implementacje rozwiązań opartych o sztuczną inteligencję albo jest w trakcie tego procesu. Jednocześnie największy odsetek ze wszystkich badanych sektorów gospodarki, bo aż 18%, zaczął pracę nad wprowadzeniem AI, po czym je przerwał. Jak pokazało badanie EY – Jak polskie firmy wdrażają AI – prawie co dziesiąta organizacja usługowa (9%) nie miała również żadnej strategii rozwoju sztucznej inteligencji, a tylko 44% monitorowało osiągane efekty.
Sektor usług jest najbardziej różnorodną branżą analizowaną przez EY. Obejmuje ofertę opierającą się na umiejętnościach, wiedzy, procesach oraz relacjach z klientem, co sprawia, że nie ma jednolitego modelu adopcji AI, za to jest mozaika bardzo różnych podejść i poziomów zaawansowania.
Aż 37% firm już wdrożyło pierwsze rozwiązania AI, a 34% jest w trakcie. Nie zmienia to jednak faktu, że to właśnie w tej branży występuje najwyższy procent (18%) przerwanych działań. W przypadku handlu i przemysłu 9% badanych przedsiębiorstw zatrzymało wdrażanie, a wśród firm energetycznych oraz finansowych ten odsetek wynosi 6%.
– Największym wyzwaniem okazuje się ostatnia mila wdrożenia. O ile zbudowanie prototypu jest relatywnie proste, o tyle wdrożenie AI do codziennej pracy zespołów to 90% wysiłku. Do tego dochodzą niedoszacowane koszty utrzymania i skalowania, które szybko weryfikują początkowy entuzjazm organizacji – mówi Bartosz Pacuszka, Partner EY Polska, AI Technology Leader.
Strategia i wdrożenie
Dziewięć procent firm z tego sektora w ogóle nie miało strategii rozwoju AI. Żadna inna badana przez EY branża nie miała tak wysokiego odsetka. Większość (61%) respondentów odpowiedziała, że ma konkretną strategię, a 30% ją tworzyło. Pokazuje to, jak bardzo różne są punkty startowe i tempo rozwoju poszczególnych organizacji.
Spośród firm mających strategię tylko 8% twierdziło, że ich dane ustrukturyzowane i nieustrukturyzowane są dobrze przygotowane, kolejne 30% ma dobrej jakości dane ustrukturyzowane, zaś prawie ¼ przyznała, że jakość danych znacząco utrudnia ich wykorzystanie przez AI i prawie tyle samo (26%) w ogóle nie wie, jakie ma dane.
– Jeśli AI ma przynosić wartość na większą skalę, organizacje muszą wzmocnić fundamenty tej technologii – przede wszystkim działać według spójnej strategii, a także zadbać o jakość, dostępność oraz sposób zarządzania danymi, które stanowią kluczowe paliwo dla rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji – dodaje Bartosz Pacuszka.
Firmy branży usługowej najsłabiej również monitorowały efekty wprowadzenia AI. Systemowo robiło to zaledwie 44%, o 10 punktów procentowych mniej niż np. handel detaliczny. Zaś 43% sprawdzało efekty AI tylko punktowo. Prawie ¼ (23%) twierdziła, że korzyści były mniejsze niż oczekiwano, a w przypadku 38% spełniły oczekiwania. Aż 16% uważało, że korzyści były znacząco słabsze. Największy efekt wdrożenie AI przyniosło w postaci zmniejszenia kosztów działania (51%), poprawy jakości usług (48%) i zwiększenia skali działalności (47%).
Usługi liderem w szkoleniach pracowników
Usługi okazały się liderem w szkoleniach – 57% zainwestowało w podnoszenie kwalifikacji wszystkich pracowników. Na drugim miejscu w tej kategorii znalazły się finanse (56%). Dodatkowo aż 61% organizacji chce w ciągu następnych 18 miesięcy dalej inwestować w ten obszar.
– Tradycyjne narzędzia szkoleniowe rzadko odzwierciedlają złożoność interakcji z klientami. Metody te nie przygotowują pracowników do radzenia sobie z różnorodnymi typami osobowości, problemami technicznymi czy emocjami. Nowoczesne szkolenia muszą z jednej strony nauczyć korzystania z AI, ale z drugiej pokazać, jak należy weryfikować jej wyniki. W usługach konieczna jest także wiedza dotycząca prywatności, ochrony danych oraz stereotypów, które są częstym problemem AI – mówi Katarzyna Ellis, Partnerka EY, Liderka zespołu People Consulting.
W przypadku branży usługowej AI ma również przełożenie na strategie rekrutacyjne. Niemalże 1/3 firm (31%) deklarowała, że ograniczy poziom zatrudnienia na stanowiska związane z powtarzalnymi czynnościami, a 32% na niewymagające doświadczenia. Tylko 3% nie zamierzała zmieniać swoich planów. To oznacza, że wdrażana AI przejmuje przynajmniej część powtarzalnych zadań, a także obsługę klienta.