Dwadzieścia lat temu dzieci najczęściej łączyły się z internetem przy komputerze stacjonarnym. Telefon służył do dzwonienia, pisania SMS-ów i przesyłania dzwonków polifonicznych przez podczerwień, a smartfony dopiero pojawiały się na rynku. Właśnie w takim cyfrowym świecie odbywała się pierwsza Konferencja Safer Internet.
Dziś, dwie dekady później, młodzi spędzają w sieci blisko pięć godzin dziennie, a internet towarzyszy im w nauce, relacjach, rozrywce i odpoczynku. Przez te 20 lat zmienił się internet, a razem z nim sposób, w jaki dorastają kolejne pokolenia.
Zmieniały się też pytania o bezpieczeństwo najmłodszych. Od dwóch dekad są one stawiane podczas Konferencji Safer Internet – największego w Polsce cyklicznego wydarzenia poświęconego bezpieczeństwu dzieci i młodzieży online. Jubileuszowa, 20. edycja odbędzie się 15 i 16 września w Warszawie i zgromadzi ekspertów, badaczy, edukatorów oraz przedstawicieli organizacji społecznych i instytucji publicznych z Polski i zagranicy.
Dwie dekady cyfrowego dorastania
Gdy odbywały się pierwsze edycje konferencji, internet wyglądał zupełnie inaczej niż dziś. W 2007 roku dostęp do sieci miała niewiele ponad połowa gospodarstw domowych z dziećmi powyżej 16. roku życia. Dziś ma go niemal każdy. Smartfon mieści internet w kieszeni, a 45 proc. uczniów i uczennic klas 7–8 dostało swoje pierwsze takie urządzenie jeszcze przed dziewiątymi urodzinami.
Przez 20 lat na konferencyjnej scenie omawiane były kolejne zjawiska, które zmieniały cyfrową codzienność dzieci. Eksperci zajmowali się problematyką uwodzenia w sieci, przeciwdziałaniem szkodliwym i nielegalnym treściom oraz wyzwaniem cyberprzemocy. Później coraz większą część debaty zajmowały media społecznościowe i smartfony. Pandemia na niespotykaną wcześniej skalę przeniosła przed ekrany naukę, kontakty z rówieśnikami i dużą część życia rodzinnego.
Dziś internet towarzyszy młodym niemal przez cały dzień, a granica między tym, co dzieje się online i poza siecią, coraz bardziej się zaciera. Wraz z tą zmianą rośnie też skala wyzwań, z którymi mierzą się dzieci, rodzice, nauczyciele i osoby zajmujące się ich bezpieczeństwem.
– Jeszcze zanim zaczęliśmy organizować konferencję Safer Internet, w Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę zwracaliśmy uwagę: „Nigdy nie wiadomo, kto jest po drugiej stronie”. Kampania adresowana była do całego społeczeństwa, a zadaniem konferencji było wzmacnianie kompetencji profesjonalistów. Dwadzieścia lat później mamy ogromne doświadczenie i całe środowisko zaangażowanych, kompetentnych osób, ale nadal musimy dzielić się wynikami badań, wiedzą naukową, rozwiązaniami i dobrymi praktykami, bo internet zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Dziś musimy pytać już nie tylko, kto jest po drugiej stronie ekranu, ale także co tam jest. Zagrożenia dla dzieci online wynikają bowiem nie tylko z bezpośrednich działań innych ludzi, ale także z mechanizmów działania algorytmów i systemów sztucznej inteligencji – mówi Łukasz Wojtasik, kierownik programu Dziecko w Sieci w Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
Jubileusz będzie okazją do spojrzenia wstecz, ale przede wszystkim do rozmowy o tym, co dzieje się z cyfrowym dzieciństwem właśnie teraz.
Co algorytm wie o nastolatku?
Jednym z głównych tematów tegorocznej konferencji będzie dorastanie w świecie algorytmów. Systemy rekomendacji decydują o ogromnej części treści, które młodzi widzą każdego dnia. Sztuczna inteligencja coraz częściej pomaga im w nauce, odpowiada na pytania, tworzy obrazy i teksty, a czasem staje się cyfrowym rozmówcą. Wraz z możliwościami pojawiają się pytania o wpływ tych technologii na rozwój, relacje, emocje i bezpieczeństwo dzieci.
Temu zagadnieniu poświęcona będzie m.in. debata „Dorastanie w świecie algorytmów. Od znanych zagrożeń do nowych wyzwań. Jak skutecznie chronić dzieci online?”. Polscy i zagraniczni eksperci, a także przedstawicielka młodego pokolenia, będą rozmawiać o tym, które rozwiązania wypracowane przez ostatnie dwie dekady wciąż się sprawdzają i jak odpowiadać na zjawiska, które jeszcze kilka lat temu praktycznie nie istniały.
Program sięga jednak znacznie szerzej. Wśród tematów znajdą się samotność młodych ludzi w świecie nieograniczonych możliwości kontaktu, cyberprzemoc i przemoc rówieśnicza, dezinformacja, wpływ cyfrowego środowiska na mózg, a także emocjonalne relacje dzieci i młodzieży z chatbotami AI. Eksperci przyjrzą się również odpowiedzialności platform cyfrowych oraz sposobom, w jakie dorośli mogą wspierać młodych w coraz bardziej skomplikowanym środowisku online.
– 20 lat temu dzieci spędzały w internecie kilkanaście godzin w miesiącu. Dziś internetowa rzeczywistość wypełnia znaczną część dnia. Dlatego bezpieczeństwo online dotyczy dziś wielu obszarów – relacji, zdrowia psychicznego, poczucia własnej wartości, rozwoju czy sposobu, w jaki młody człowiek poznaje świat. Dwie dekady temu nie było jeszcze platform społecznościowych, które dziś stanowią jeden z głównych przedmiotów debat. W dobie tak dynamicznej rzeczywistości cyfrowej, w dobie ekosystemu tworzonego coraz mocniej przez sztuczną inteligencję bardzo potrzebujemy rozmów prowadzonych w różnych perspektyw. Nasza konferencja od lat tworzy przestrzeń właśnie do takiego spotkania i wspólnego szukania odpowiedzi na coraz to nowe wyzwania – mówi Anna Rywczyńska, przewodnicząca Konferencji Safer Internet, kierowniczka Działu Profilaktyki Cyberzagrożeń w NASK i koordynatorka Polskiego Centrum Programu Safer Internet.
20 lat rozmowy, która zatacza coraz szersze kręgi
Skala tej rozmowy dawno wykroczyła poza dwa konferencyjne dni. Konferencja Safer Internet jest częścią programu, w ramach którego przez cały rok prowadzone są działania skierowane do dzieci, rodziców, nauczycieli, pedagogów i innych osób pracujących z młodymi. Tylko w 2025 roku w działaniach realizowanych w ramach Safer Internet wzięło udział ponad 200 tys. osób, a konferencyjne webinary zgromadziły 9215 uczestników.
NASK rozwija także działania edukacyjne prowadzone wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji – w ramach projektu Cyberlekcje w 2025 roku szkolenia i webinary dla uczniów oraz kadry pedagogicznej dotarły do ponad 70 tys. osób.
Wśród zaproszonych ekspertów znaleźli się specjaliści z Polski i zagranicy zajmujący się ochroną dzieci, regulacją platform, neurobiologią, przemocą online i edukacją. Z Australii z uczestnikami połączy się Heidi Snell z eSafety, odpowiedzialna m.in. za działania związane z australijskimi regulacjami dotyczącymi dostępu młodych osób do mediów społecznościowych. Na scenie pojawią się również Robbert Hoving z Offlimits oraz prof. UŚ dr Marek Kaczmarzyk. Szczególnym punktem programu będzie jubileuszowe wystąpienie Anny Rywczyńskiej z NASK i Łukasza Wojtasika z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, którzy współtworzą konferencję od jej pierwszej edycji.
Przez dwie dekady internet zdążył przenieść się z biurka do kieszeni, połączyć miliardy ludzi i nauczyć maszyny prowadzenia rozmów. Dzieci, które korzystały z niego podczas pierwszej Konferencji Safer Internet, są dziś dorosłe. Kolejne pokolenie dorasta już w zupełnie innym cyfrowym świecie. 20. edycja Konferencji Safer Internet będzie okazją, by wykorzystać doświadczenia minionych lat i wspólnie zastanowić się, jak zadbać o bezpieczeństwo tych, którzy właśnie uczą się w nim żyć.
Jubileuszowa konferencja rozpocznie się 15 września o godz. 9.30. W oficjalnym otwarciu udział zapowiedzieli m.in. Krzysztof Gawkowski, wicepremier, minister cyfryzacji, Barbara Nowacka, ministra edukacji narodowej, Monika Horna-Cieślak, Rzecznik Praw Dziecka, Radosław Nielek, dyrektor NASK-PIB, Renata Szredzińska, wiceprezeska Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, Małgorzata Kowalewska z Fundacji Orange oraz Stephanie Klahn z niemieckiego Centrum Safer Internet.
Po dwóch dniach spotkań w Warszawie rozmowa będzie kontynuowana online.
- Konferencja Safer Internet. Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży online
15–16 września 2026 r.
Focus Hotel Premium Warszawa, ul. Suwak 15
17–18 września – webinary online