Według najnowszych danych z Intrum European Payment Report 2026 (EPR), europejskie przedsiębiorstwa coraz ostrożniej podchodzą do decyzji inwestycyjnych. Prawie 2/3 firm traktuje rozwój jako najwyższy priorytet, ale co druga jednocześnie ogranicza jakiekolwiek plany z tym związane. Powód? Rosnące koszty finansowania i utrzymująca się niepewność związana z sytuacją geopolityczną. Nastroje dodatkowo pogarsza fakt, że 43% biznesów spodziewa się nasilenia zakłóceń wynikających z napięć handlowych, a 1/3 z nich ocenia, że reżim taryfowy stanowi zagrożenie dla ich przetrwania. W skali Europy oznacza to ryzyko upadłości dla nawet 11 milionów przedsiębiorstw w ciągu nadchodzącego roku.
Mimo że spadek inflacji i stabilizacja stóp procentowych wsparły popyt w części europejskich gospodarek, poprawa sytuacji gospodarczej nie jest odczuwana równomiernie na różnych rynkach. Wzrost widoczny jest m.in. w Hiszpanii, podczas gdy gospodarki takie jak Niemcy czy Francja mierzą się ze słabszą koniunkturą i ograniczonym popytem. W całej Europie 47% przedsiębiorstw spodziewa się spowolnienia gospodarczego w najbliższym roku, co bezpośrednio wpływa na ich decyzje finansowe.
Na ten mechanizm nakładają się czynniki zewnętrzne, które zwiększają nieprzewidywalność prowadzenia biznesu i utrudniają planowanie finansowe. W świetle ostatnich wydarzeń na Bliskim Wschodzie i napięć handlowych zmieniają się warunki wymiany międzynarodowej, co bezpośrednio podnosi ryzyko działalności firm. To właśnie te czynniki stanowią dziś główne zagrożenie dla stabilności przedsiębiorstw. Według raportu EPR w skali Europy może to oznaczać zniknięcie z rynku prawie 11 milionów firm i zagrożenie dla nawet 66 milionów miejsc pracy.
– W części krajów Europy Środkowej przedsiębiorstwa wskazują także na wysokie ceny energii i inflację jako istotne źródło niepewności – aż 60% firm na Węgrzech deklaruje obawy związane z inflacją. Jednocześnie rosną wymagania regulacyjne, w tym związane z wdrażaniem przepisów dotyczących AI, które co drugi respondent uznaje za wyzwanie pod kątem zgodności – komentuje ekspert Intrum, Tomasz Targowski.
Spóźnione faktury oznaczają brak inwestycji
Obok napięć geopolitycznych jednym z głównych źródeł presji na europejskie firmy są także opóźnione płatności. Raport EPR podkreśla, że klienci przedsiębiorstw coraz częściej zalegają z regulowaniem zobowiązań. Już 6 na 10 firm przyznaje, że faktury nieuregulowane na czas uniemożliwiły im realizację celów wzrostowych i wskazuje na pogorszenie relacji z kontrahentami z tego powodu.
Organizacje koncentrują się więc na płynności finansowej i ograniczaniu ryzyka; już co druga wprowadza przedpłaty, aby zabezpieczyć przepływy pieniężne, a coraz większa część zaostrza warunki płatności oferowane klientom.
– Na uwadze trzeba mieć również, że problemy płatnicze mają charakter łańcuchowy. 62% firm deklaruje, że jednym ze skutków opóźnionych płatności jest częstsze nieterminowe regulowanie własnych zobowiązań wobec dostawców. Przez to jedna zaległość generuje kolejne, a organizacje muszą koncentrować swoje zasoby na utrzymaniu bieżącej płynności zamiast na inwestycjach, które popchnęłyby je do przodu – podkreśla ekspert Intrum, Tomasz Targowski.
Na tym tle Polska wyróżnia się większą stabilnością – 68% organizacji nie postrzega niewypłacalności klientów jako istotnego problemu, a firmy spędzają mniej czasu na odzyskiwaniu należności niż średnia europejska.
Dane z EPR 2026 pokazują, że to nie tempo wzrostu różnicuje dziś rynki, ale odporność organizacji na zaburzenia płatnicze. W gospodarkach priorytetem staje się utrzymanie płynności i ograniczanie ryzyka. Czas pokaże, które z nich najsilniej odczują ostatnie geopolityczne napięcia.