W zestawieniu Viral 50 Polska na Spotify, coraz częściej pojawiają się utwory generowane przez sztuczną inteligencję. Obok popularnych nagrań trafiają tam również piosenki, które zawierają wulgarne, seksualizujące treści lub odnoszą się do używek – i nie zawsze są w jakikolwiek sposób oznaczone jako nieodpowiednie dla młodszych odbiorców.
Muzyka generowana przez AI to głośny temat dyskusji w branży muzycznej i wśród artystów. Liczba takich utworów rośnie, a wraz z nią rośnie ryzyko, że trafią one do dzieci i młodzieży – nie jako świadomy wybór, ale jako kolejna propozycja podsunięta przez algorytm. Szczególnie było to widoczne pod koniec ubiegłego roku, kiedy na playliście zaczęło pojawiać się więcej tego typu nagrań.
Utwory generowane przez AI często powstają jako żart, parodia lub szybka odpowiedź na popularny trend. Problem w tym, że ich forma bywa myląca. Część z nich stylizowana jest na lekkie, humorystyczne piosenki, które na pierwszy rzut oka nie budzą zastrzeżeń.
– Choć autorzy prawdopodobnie traktują te utwory jako humorystyczne eksperymenty, dla dzieci mogą one być źródłem niepokoju, lęku lub przedwczesnego oswajania z nieodpowiednimi tematami i słownictwem – tłumaczy Maciej Kępka, ekspert Dyżurnet.pl i dodaje – To co zwraca naszą szczególną uwagę to fakt, że utwory te czasem stylizowane są na takie, które potencjalnie mogłyby być odpowiednie dla dzieci i przez to mogą trafiać na playlisty dla najmłodszych.
Eksperci z działającego w NASK zespołu Dyżurnet.pl, którzy aktywnie monitorują zagrożenia związane z bezpieczeństwem dzieci w internecie apelują do rodziców o czujność. Może bowiem zdarzyć się, że szkodliwy utwór zostanie puszczony dziecku, gdy korzystamy np. z „radia utworu”, czyli playlisty generowanej przez algorytm na podstawie wybranych piosenek, wykonawców lub gatunku. Dzieje się tak nawet w sytuacji tworzenia „radia” utworu typowo dziecięcego.
Nie tylko Spotify. Problem rośnie również na YouTube i TikToku
Warto podkreślić, że Spotify nie jest jedynym miejscem, gdzie mogą pojawić nieodpowiednie dla najmłodszych treści, które zaproponuje algorytm. Wygenerowane materiały są także mocno obecne na innych platformach, takich jak YouTube czy TikTok. Na bazie konkretnych, popularnych utworów powstają trendy sprawiające, że dana treść niejako pączkuje przez kolejne shortsy lub tiktoki.
Niektórzy twórcy starają się bazować na jak największej kontrowersji, by zdobyć więcej odsłuchań, dlatego można natknąć się na np. cały album „świąteczny”, gdzie do melodii znanych kolęd podłożone są teksty poruszające temat świadczenia usług seksualnych.
Warto podkreślić, że o ile wykorzystanie AI do tworzenia tego typu treści jest nowością, to piosenki stanowiące szkodliwe dla dzieci treści nie są nowym zjawiskiem. W internecie można znaleźć bardzo wielu twórców, którzy wcześniej nagrywali utwory dotyczące używania substancji psychoaktywnych, nawołujące do przemocy lub o skrajnie seksualizującym charakterze.
Co może zrobić rodzic lub opiekun?
- Jeśli zauważysz niepokojące treści w internecie, na przykład wulgarne piosenki bez oznaczenia jako treść dla dorosłych – zgłoś taką treść do dyżurnet.pl lub do moderacji platformy z której korzystasz;
- Korzystając z dzieckiem ze Spotify, YouTube lub innych podobnych serwisów pamiętaj, by puszczać muzykę tylko z zamkniętych playlist, najlepiej utworzonych przez siebie;
- Przed puszczeniem piosenek dziecku lub obejrzeniem filmu sprawdź samemu i oceń, czy utwory są adekwatne do wieku i rozwoju dziecka;
- Staraj się nie korzystać z jednego konta użytkownika ze swoim dzieckiem, aby nie natrafiało ono na polecenia kolejnych utworów skierowanych do Ciebie;
- Regularnie rozmawiaj z dzieckiem o jego bezpieczeństwie i uczuulaj, aby sygnalizowało sytuacje, które je przestraszą lub kiedy potrzebuje Twojej pomocy. Z nastolatkiem również wypracuj zadowalające was reguły korzystania z serwisów interntowych.
Playlisty pod kontrolą
Dynamiczny rozwój treści generowanych przez AI wymaga od dorosłych jeszcze większej uwagi podczas wspólnego korzystania z serwisów streamingowych. Algorytmy nie zawsze potrafią odróżnić materiały bezpieczne od tych, które mogą zaszkodzić najmłodszym, dlatego to rodzice i opiekunowie odgrywają kluczową rolę w ochronie dzieci w cyfrowym świecie. Regularna kontrola odsłuchiwanych treści, świadome korzystanie z ustawień platform oraz szybkie reagowanie na niepokojące materiały pozwalają znacząco zwiększyć bezpieczeństwo Twojego dziecka online.