Jasne zasady korzystania z zasobów informacyjnych, uproszczona ścieżka wnioskowania o dostęp do informacji – to regulacje, które wprowadza unijny akt o zarządzaniu danymi (Data Governance Act, DGA). Sejm zakończył prace nad ustawą, która wdraża do polskiego porządku prawnego te przepisy. Zmiany mają wzmocnić wykorzystanie danych w gospodarce i zwiększyć zaufanie dla udostępniania danych przy zachowaniu ich ochrony.
– Uchwalenie tej ustawy oznacza, że Polska w pełni wdraża europejskie rozwiązania w obszarze zarządzania danymi. Stworzyliśmy stabilne i przewidywalne ramy prawne dla podmiotów korzystających z danych publicznych. To ważny krok w budowie nowoczesnego państwa opartego na wiedzy i innowacjach – powiedział wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.
– Dzięki tej ustawie łatwiej będzie uzyskać dostęp do danych publicznych. Skróciliśmy i uprościliśmy procedury, a cały proces stał się bardziej zrozumiały dla użytkowników. To konkretne ułatwienie dla naukowców, firm i organizacji, które chcą korzystać z danych państwa – dodał wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka.
Jasne zasady korzystania z zasobów informacyjnych
Ustawa wdrażająca unijny Data Governance Act określa warunki, na jakich można wykorzystywać wybrane dane znajdujące się w dyspozycji podmiotów publicznych.
Dotyczy to m.in.:
- informacji objętych ochroną ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa,
- informacji chronionych prawami własności intelektualnej,
- danych osobowych.
Wprowadzone mechanizmy umożliwiają ich wykorzystanie w badaniach oraz projektach rozwojowych, bez naruszania praw podmiotów, których dane dotyczą.
Tym samym ustawa stwarza podstawy prawne dla dalszego rozwoju rynku danych w Polsce.
Uproszczona ścieżka wnioskowania o dostęp
Nowe przepisy wprowadzają jednolite zasady ubiegania się o dostęp do określonych kategorii danych. Obywatele, przedsiębiorcy, instytucje naukowe i organizacje społeczne mogą składać wnioski według przejrzystych procedur.
W procesie udzielania dostępu do danych administrację wspiera Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Przepisy przewidują również utworzenie punktu informacyjnego prowadzonego przez Ministra Cyfryzacji, który ma ułatwiać kontakt z właściwymi instytucjami.
Nowy model pośrednictwa w wymianie danych
Ustawa umożliwia działalność wyspecjalizowanych podmiotów pośredniczących w przekazywaniu danych między stronami. Podmioty te działają w sposób neutralny i podlegają rejestracji oraz nadzorowi Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). To rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość rynku i stworzyć dodatkowe możliwości dla przedsiębiorców zainteresowanych świadczeniem usług w tym obszarze.
Dobrowolne przekazywanie danych w celach altruistycznych
Regulacje przewidują także możliwość dobrowolnego udostępniania danych na potrzeby projektów o charakterze społecznym/cele dobra ogólnego, w tym naukowym i medycznym. W ustawie określono zasady działania organizacji zajmujących się takim pośrednictwem oraz wymogi, jakie muszą spełnić.
Podmioty spełniające ustawowe kryteria mogą zostać wpisane do rejestru prowadzonego przez Prezesa UODO oraz korzystać z oznaczenia potwierdzającego ich status.