Stoen Operator rozpoczyna kolejny etap międzynarodowego projektu RetroTrafo. Badania mają dać odpowiedź, jak wymiana tradycyjnego oleju mineralnego na naturalny ester wpływa na pracę transformatora. Wyniki pomogą ocenić potencjał tej technologii w długoterminowym zarządzaniu majątkiem sieciowym.
Prace projektowe bazują na procesie retrofillingu. Polega on na zastąpieniu dotychczasowego izolatora, tradycyjnego oleju mineralnego, biodegradowalną cieczą estrową bez wymiany samego transformatora. Badania będą realizowane przez pracowników stołecznego operatora systemu dystrybucyjnego we współpracy z ekspertami z Politechniki Śląskiej oraz partnerami z różnych krajów Europy, a także z Azji, Afryki, Australii czy Ameryki Południowej i Północnej. . Zespół oceni wpływ tej zmiany na parametry pracy urządzenia.
Operatorzy sieci analizują, czy ta metoda to sposób na wydłużenie czasu eksploatacji istniejących urządzeń. Naturalne estry charakteryzują się wysoką biodegradowalnością i mają wyższą temperaturę zapłonu niż oleje mineralne. Mogą również korzystnie wpływać na tempo starzenia izolacji papierowej. Takie rozwiązanie prawdopodobnie wydłuży życie techniczne transformatora i jednocześnie ograniczy oddziaływanie na środowisko.
Od teorii do praktyki
Do badań został wytypowany transformator o mocy 160 kVA, wyprodukowany w 1979 roku. Urządzenie wcześniej było wyłączone z eksploatacji sieciowej, a przeprowadzone analizy potwierdziły jego przydatność do dalszych testów.
To jeden z elementów, który wyróżnia projekt RetroTrafo. Wiele programów badawczych koncentruje się na modelach laboratoryjnych. Tutaj prace będą prowadzone na urządzeniu rzeczywiście eksploatowanym wcześniej przez operatora sieci. Dzięki temu uzyskane wyniki zyskają wysoką wartość praktyczną. Mogą one bezpośrednio wpływać na przyszłe decyzje dotyczące zarządzania majątkiem sieciowym.
Po wymianie cieczy izolacyjnej transformator nie wróci do pracy w sieci. Dalsze analizy będą prowadzone w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Obejmą ocenę parametrów cieplnych, zdolności chłodzenia oraz wpływu estru na izolację urządzenia. Efektem projektu mają być również rekomendacje dotyczące zastosowania technologii retrofillingu oraz stworzenie procedury, która może wesprzeć podobne działania w przyszłości.
Dłuższe wykorzystanie istniejących zasobów
Jednym z najważniejszych aspektów projektu jest jego potencjalny wkład w rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Zamiast zastępować sprawny transformator nowym urządzeniem, specjaliści badają możliwość przedłużenia jego życia technicznego.
– Transformacja energetyczna nie polega wyłącznie na wdrażaniu nowych technologii. Równie istotne jest poszukiwanie sposobów na maksymalne wykorzystanie istniejących zasobów. Projekty takie jak RetroTrafo pozwalają ocenić, czy dzięki odpowiednim procesom modernizacyjnym możemy wydłużać życie urządzeń. Pokazują także, jak ograniczać zużycie surowców i ilość odpadów powstających w sektorze energetycznym – mówi Kamil Kasprzak, reprezentujący w projekcie pion Usług Sieciowych w Stoen Operator.
Znaczenie projektu wykracza jednak poza samą technologię retrofillingu. Badania mają pomóc lepiej zrozumieć wpływ naturalnych estrów na pracę starzejących się transformatorów. Osiągnięte wyniki pozwolą również określić, czy technologia może znaleźć szersze zastosowanie w przyszłości.
– Projekt RetroTrafo doskonale pokazuje, jak dużą wartość przynosi współpraca pomiędzy jednostkami technicznymi, środowiskiem naukowym i partnerami międzynarodowymi. Dla Stoen Operator i całej Grupy E.ON kluczowe jest ciągłe poszukiwanie nowych rozwiązań, testowanie innowacyjnych koncepcji oraz budowanie kompetencji, które w przyszłości mogą przełożyć się na bezpieczniejszą, bardziej efektywną i zrównoważoną eksploatację infrastruktury sieciowej – mówi Łukasz Sosnowski, menedżer Biura Projektów Badawczo-Rozwojowych warszawskiej firmy energetycznej.