Materiały, które przedstawiają seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM), od 3 kwietnia będą trudniejsze do wykrycia i zgłoszenia. To złe wieści dla ofiar i ich rodzin. Dlaczego tak się dzieje? Wygasa unijne rozporządzenie, umożliwiające platformom internetowym wykrywanie i zgłaszanie materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (Child Sexual Abuse Material, CSAM). Polska była za przedłużeniem tych przepisów.
Ze względu na lukę prawną zwiększa się rola Dyżurnet.pl w tym obszarze. To zespół, która działa w ramach NASK jako punkt kontaktowy do zgłaszania nielegalnych treści w internecie, zwłaszcza takich, które zawierają znamiona wykorzystania seksualnego dzieci.
Co ważne, dotychczas nielegalne treści były wykrywane jeszcze przed ich opublikowaniem. Aż 99 proc. materiałów CSAM ujawniaono dzięki automatycznemu skanowaniu przez platformy. Bez automatycznego wykrywania treść nigdy nie zostałaby zauważone. To pozwala nie tylko wykrywać ogromne ilości materiałów CSAM, ale także identyfikować przypadki uwodzenia dzieci w sieci (tzw. grooming).
W Raportach Przejrzystości Platform widać wyraźnie, że automatyczne wykrywanie CSAM stanowi znaczną większość treści, które są następnie przekazane do dalszego procedowania przez hotline lub policję. Takim hotlinem w Polsce jest właśnie Dyżurnet.pl, który realizuje zadania Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa w ramach CSIRT NASK.
Jak pokazują raporty dotyczące działań Mety w ostatnich kilku latach od 97 do 99 proc. materiałów CSAM było wychwytywanych automatycznie przez platformę. Tylko 1-2 proc. to były treści zgłoszone przez użytkowników.
W przypadku firmy Google odsetek „wyłapanych” treści CSAM przez narzędzie skanujące jest jeszcze wyższy – wynosi 99,5 proc.
Mniej zgłoszeń, więcej „ciemnej liczby”
Dla organów ścigania i podmiotów takich jak hotline’y konsekwencje mogą być bardzo konkretne:
- spadek liczby zgłoszeń pochodzących od platform,
- ograniczenie wykrywania nowych, wcześniej nieznanych materiałów,
- trudniejsze identyfikowanie sprawców działających w zamkniętych kanałach komunikacji,
- wzrost tzw. „ciemnej liczby” przestępstw.
Zgłoszenia do Dyżurnet.pl można przesyłać przy pomocy formularza, mailowo i przez zakładkę w aplikacji mObywatel.