Kamera w domu daje poczucie kontroli i bezpieczeństwa. Pozwala sprawdzić czy dziecko śpi spokojnie albo czy wszystko jest w porządku pod naszą nieobecność. Problem zaczyna się wtedy, gdy z tej samej kamery korzysta ktoś jeszcze – zupełnie obcy. W ostatnich tygodniach na zamkniętych serwerach Discord oraz na czarnym rynku zaczęły pojawiać się oferty sprzedaży dostępu do przejętych kamer IP z całego świata, w tym również z Polski.
Jednym z głośniejszych przypadków były ataki na kamerki firmy Dahua. Ich skala sprawiła, że przejęte urządzenia zaczęły funkcjonować jak towar – sprzedawany dalej.
– Skutki takich włamań są realne i głęboko naruszają prywatność: atakujący podglądają śpiące dzieci w ich pokojach, starsze osoby w prywatnych mieszkaniach, a nawet pacjentów placówek medycznych. Zdarzają się sytuacje, w których intruzi przez głośniki kamer próbują przestraszyć użytkowników, krzyczą do nich lub emitują niepokojące dźwięki – zauważa Maciej Kępka, ekspert z zespołu Dyżurnet.pl.
To, co miało chronić, staje się narzędziem prześladowania. Błędnie skonfigurowane kamerki IP otwierają cyberprzestępcom okno prosto do naszego życia – i często odkrywają więcej, niż ktokolwiek chciałby pokazać.
Kamera IP narzędziem ataku
Ataki na kamery IP nie wymagają skomplikowanych technik ani zaawansowanej wiedzy. Najczęściej polegają na próbach logowania do urządzeń z wykorzystaniem domyślnych loginów i haseł. Atakujący sprawdzają dostępność kamer o losowo wybranych numerach seryjnych, co pozwala im masowo przejmować urządzenia przy niewielkim nakładzie pracy.
Skutki tych działań widzimy na zamkniętych grupach dyskusyjnych – głównie na platformie Discord – gdzie sprzedawane są dostępy do przejętych kamer. Użytkownicy takich serwerów chwalą się swoimi „dokonaniami”, publikując zrzuty ekranu lub krótkie nagrania dokumentujące włamania.
Na serwerach Discord oraz innych serwisach pojawiają się także transmisje. Podczas takich „live’ów” użytkownicy wspólnie nękają właścicieli kamer, wymyślając coraz bardziej niepokojące sposoby straszenia i dokuczania.
Dyżurnet.pl ostrzega użytkowników w Polsce
Zespół Dyżurnet.pl aktywnie monitoruje zagrożenia związane z bezpieczeństwem dzieci w internecie. Analitycy dotarli również do polskich serwerów Discord, na których większość użytkowników stanowią młodzi ludzie. Co szczególnie alarmujące, ofiarami tego niepokojącego trendu padają także dzieci – co potwierdzają materiały dostępne na tych serwerach.
W zgromadzonych materiałach widoczne są również osoby starsze, nagie, a nawet zrzuty ekranu z miejsc przypominających szpitale czy domy pomocy społecznej. Większość nagrań sugeruje, że chodzi o urządzenia zlokalizowane w krajach azjatyckich, jednak wśród nich można znaleźć również kamery z Polski.
Zjawisko zaczyna przenikać na kolejne platformy, gdzie publikowane są nagrania z nękania użytkowników kamer. W ten sposób poszczególne serwery Discord są „reklamowane” – po to, by przyciągnąć kolejnych użytkowników gotowych zapłacić za możliwość uprzykrzania komuś życia.
Jak się ochronić?
Choć skala opisywanego zjawiska może budzić niepokój, warto podkreślić, że użytkownicy kamer IP nie są wobec niego bezbronni. Wiele przypadków przejęcia urządzeń wynika z prostych, powtarzalnych błędów, którym można łatwo zapobiec. Stosując podstawowe zasady cyberhigieny, da się znacząco ograniczyć ryzyko nieautoryzowanego dostępu i sprawić, że kamera rzeczywiście będzie służyć bezpieczeństwu, a nie je naruszać. Warto pamiętać o kilku kluczowych zasadach:
- Zachowuj ostrożność przy kamerach podłączonych do internetu – nie udostępniaj dostępu do kamery w internecie. Jeśli musisz korzystać z niej zdalnie, rozważ dostęp przez VPN, do którego tylko ty będziesz mieć dostęp.
- Kamery w pokojach dziecięcych wymagają szczególnej ochrony – dają dostęp do najbardziej prywatnej przestrzeni dziecka i właśnie dlatego ich przejęcie jest szczególnie dotkliwym naruszeniem bezpieczeństwa.
- Zmień domyślny login i hasło już na etapie konfiguracji – fabryczne dane dostępowe są powszechnie znane i często pierwszym krokiem do przejęcia urządzenia. Hasło powinno być silne i znane wyłącznie tobie.
- Regularnie aktualizuj oprogramowanie kamery – aktualizacje często zawierają poprawki zabezpieczeń, które eliminują znane luki wykorzystywane przez cyberprzestępców.
- Kupuj sprzęt od sprawdzonych producentów – tanie, nieznane marki często nie oferują aktualizacji ani wsparcia, mogą więc być podatne na przełamywanie zabezpieczeń.
Cyfrowe bezpieczeństwo w naszych rękach
Choć analizy pokazują ciemną stronę nowych technologii, warto pamiętać, że kamery IP powstały po to, by zwiększać nasze poczucie bezpieczeństwa – nie je podważać. To narzędzia, które potrafią chronić dom, opiekować się najbliższymi i dawać spokój tam, gdzie nie możemy być osobiście. Jednak jak każde urządzenie podłączone do sieci, mogą stać się furtką dla osób, które nie mają dobrych intencji.
Dlatego realne bezpieczeństwo zaczyna się nie w samym sprzęcie, lecz w naszych decyzjach. Silne hasło, aktualizacje, świadomy wybór producenta i zdrowa cyfrowa ostrożność to proste kroki, które oddzielają nas od ryzyka.
W świecie, w którym wszystko może trafić do internetu, jeśli nie jest odpowiednio chronione, to my decydujemy, czy kamera będzie naszym sprzymierzeńcem — czy słabym punktem obrony. Bo technologia może dawać nam bezpieczeństwo, ale tylko wtedy, gdy sami traktujemy je poważnie.