Geopolityka i technologia zmieniają globalną gospodarkę, a panująca na rynkach niepewność pogarsza nastroje prezesów firm na świecie. Sposobem na pokonanie tych trudności staje się coraz powszechniejsze wykorzystanie sztucznej inteligencji, transformacja oraz fuzje i przejęcia. Największe obawy uczestników rynku dotyczą globalnego wzrostu gospodarczego oraz rosnących kosztów prowadzenia biznesu. Dlatego Indeks zaufania prezesów firm spadł z 83 do 78,5 (Q3 2025 vs Q4 2025) – wynika z najnowszego badania EY CEO Outlook przeprowadzonego na zlecenie EY-Parthenon.
Ankietowani prezesi uważają, że 2026 rok będzie podobny do poprzedniego pod względem konieczności dostosowania się do zmienności otoczenia. Utrzymująca się niepewność geopolityczna i nierównomierna dynamika gospodarcza wymuszają zmiany w przedsiębiorstwach, w tym szybsze wdrażanie sztucznej inteligencji (AI). Badanie EY-Parthenon pokazało, że zdaniem wielu firm stworzono podstawy do transformacji opartej na sztucznej inteligencji i odporności cyfrowej. Przekształcanie portfela, strategiczne transakcje i programy zwiększające wydajność — oparte na AI oraz automatyzacji — pomagają w radzeniu sobie z gospodarczymi turbulencjami.
Indeks zaufania
Indeks zaufania CEO jest miarą prognoz kadry kierowniczej dotyczących otoczenia makroekonomicznego i wyników firm, opracowaną przez EY-Parthenon. Prezesi oceniali swój nastrój stosując pięciostopniową skalę od „bardzo pesymistyczne” (0) do „bardzo optymistyczne” (100).
Najważniejsze oceny dotyczyły rozwoju sektora gospodarki, w którym działają, cen oraz inflacji, rozwoju firmy, dostępności pracowników a także inwestycji i technologii. Im wyższa wartość Indeksu tym pozytywniejsze postrzeganie przyszłości. Indeks zaufania spadł z 83,0 w III kwartale 2025 r. do 78,5 w IV kwartale. Największe obawy dotyczą globalnego wzrostu gospodarczego. Ale pomimo napięć geopolitycznych, spowolnienia wzrostu gospodarczego i niestabilności łańcuchów dostaw, zdecydowana większość prezesów (prawie 90%) przewiduje w 2026 roku wzrost przychodów, rentowności i wydajności. Najwyższy poziom Indeksu był w krajach Beneluksu, Japonii, Francji oraz Australii, a najniższy w USA, Brazylii i we Włoszech. Największymi optymistami są zarządzający aktywami, ochroną zdrowia i ubezpieczyciele, zaś największymi pesymistami są: sektor mobilności, produkcyjny oraz paliw. Większość ankietowanych CEO podkreślała obawy związane ze wzrostem kosztów – aż 14 punktów procentowych mniej prezesów patrzy na tę kwestię optymistycznie w porównaniu z badaniem z września 2025 roku. Tylko w dwóch kwestiach Indeks w zasadzie pozostał na niezmienionym poziomie: kadra pracownicza i technologie.
W 2026 r. aż 61% prezesów zakładało wyższe koszty działalności, a zaledwie 16% przewidywało ich spadek. W Europie 17% stwierdziło, że koszty znacznie wzrosną. Zdaniem 39% wzrosną, a wg 20% pozostaną na tym samym poziomie. Prawie ¼ europejskich CEO (24%) przewidywała ich spadek.
– Spadek poziomu zaufania szefów firm jest efektem globalnej niepewności wynikającej z fragmentacji geopolitycznej, nierównomiernego ożywienia gospodarczego w poszczególnych regionach i tarć handlowych. Dla wielu z nich oznacza to konieczność podwojenia wysiłków na rzecz zwiększenia wydajności, skalowanie technologii zapewniających rzeczywisty wzrost produktywności, zrównoważenie portfela biznesowego oraz uelastycznienie modelu operacyjnego – mówi Paweł Bukowiński, Partner Zarządzający, EY-Parthenon Polska.
Transformacja przedsiębiorstw
W zasadzie wszystkie ankietowane firmy (97%) przechodzą znaczącą transformację. Na świecie 43% prezesów jako najważniejszy, pożądany rezultat wskazało optymalizację działalności i poprawę wydajności, w tym cyfryzację. Tyle samo było wskazań wśród prezesów firm europejskich. Natomiast 40% priorytetowo traktuje zaangażowanie i utrzymanie klientów. W Europie celem numer jeden jest zwiększenie zaangażowania oraz utrzymanie klientów – wskazało go 46% CEO. Dla 36% transformacja powinna wzmocnić innowacyjność produktów i procesów (globalnie 37%).
Transformacja cyfrowa i sztuczna inteligencja
Sztuczna inteligencja staje się w firmach niezawodnym motorem produktywności, wzrostu przychodów, doświadczeń klientów i efektywności modelu operacyjnego. Zdecydowana większość prezesów (78%) twierdziła, że ich inicjatywy w zakresie AI wypadły dużo lepiej niż oczekiwali.
– Widzimy, że firmy przechodzą od izolowanych przypadków użycia sztucznej inteligencji do zintegrowanych systemów, które mogą przekształcić przepływy pracy, automatyzować decyzje i zwiększać możliwości ludzkie na dużą skalę. AI nie jest już tylko narzędziem zwiększającym wydajność – staje się strategicznym motorem transformacji, zdolności adaptacyjnych oraz wzrostu. Prezesi firm muszą ją traktować jako wieloletni filar strategiczny, włączony w planowanie zatrudnienia, alokację kapitału i projektowanie modeli operacyjnych – mówi Paweł Bukowiński.
CEO spodziewają się, że w ciągu najbliższych dwóch lat AI będzie miała znaczący wpływ na modele biznesowe i działalność operacyjną. Zdaniem 32% zasadniczo zmieni sposób, w jaki tworzą wartość, a 58% przewiduje, że będzie motorem ulepszeń. Tylko 9% uważało, że AI przyniesie korzyści jedynie w niektórych obszarach, ale nie zmieni ogólnego charakteru działalności. Badanie EY-Parthenon pokazało też, że pierwsze miejsce na liście wdrażanych technologii zajęła generatywna AI (wskazało ją 54% prezesów). Tuż za GenAI znalazło się uczenie maszynowe (45%), a potem agentowa AI (37%).
Geopolityka
Prezesi firm próbują radzić sobie z coraz bardziej niepewną sytuacją na świecie i wykorzystują do tego sztuczną inteligencję. Nie czekają na uspokojenie sytuacji geopolitycznej, 83% z nich dostosowało w ciągu ostatnich 12 miesięcy strategiczne inwestycje, a spośród nich 40% przyspieszyło je.
Fuzje i przejęcia przyspieszają transformację
W 2025 roku odnotowano niemal rekordową liczbę transakcji fuzji i przejęć (M&A) o wartości powyżej 5 mld USD. Świadczy to o powrocie zaufania dużych przedsiębiorstw oraz inwestorów do angażowania kapitału. Eksperci EY-Parthenon przewidują, że podobnie będzie w 2026 r., zwłaszcza że 53% CEO planujących fuzje i przejęcie szuka transakcji, które będą zgodne z przyjętą strategią transformacji.
Najważniejsze cele to optymalizacja operacyjna i wzrost wydajności, w tym cyfryzacja – wskazało go 50% ankietowanych prezesów firm. Natomiast 45% priorytetowo traktuje wzrost przychodów.
– Fuzje i przejęcia pozwalają szybko pozyskać sprawdzone rozwiązania i modele biznesowe zamiast budować je od podstaw, co zmniejsza ryzyko i umożliwia szybsze wprowadzanie innowacji, cyfryzację i synergie. W ten sposób transakcje M&A stają się narzędziem nie tylko do skalowania biznesu, ale pozwalającym szybciej realizować szersze priorytety strategiczne – mówi Paweł Bukowiński, Partner Zarządzający, EY-Parthenon Polska.